Van fraudedetectie en vergunningenbeoordeling tot voorspellend handhaven: overheden en gemeenten zetten steeds meer AI in. Maar de EU AI Act en het Algoritmekader stellen daar strenge regels aan — inclusief expliciete verboden.
Fraudedetectie bij uitkeringen en belastingaangiften
AI-gestuurde vergunningenbeoordeling en aanvraagverwerking
Chatbots voor burgerzaken en gemeentelijke dienstverlening
Voorspellend handhaven en risicogestuurde controles
Automatische documentclassificatie en archiefbeheer
Capaciteitsplanning voor publieke voorzieningen met AI
Veel AI-toepassingen bij de overheid vallen onder hoog-risico, met name wanneer ze besluiten nemen die burgers direct raken. Sociale scoring is zelfs expliciet verboden onder de AI Act.
Train ambtenaren en beleidsmedewerkers die met AI werken. Zij moeten AI-risico's herkennen en weten wanneer menselijk toezicht nodig is.
Publiceer alle algoritmen in het Algoritmeregister. Informeer burgers wanneer AI-systemen worden ingezet bij besluiten die hen raken.
Controleer of uw AI-systemen niet onder verboden categorieën vallen: sociale scoring, real-time biometrie in openbare ruimten, en manipulatieve AI.
Voer een grondrechtentoets (FRIA) uit voor hoog-risico AI. Het Algoritmekader vereist daarnaast een IAMA (Impact Assessment Mensenrechten en Algoritmen).
Bepaal in 5 minuten welke AI-systemen hoog-risico of verboden zijn binnen uw organisatie.
Registreer alle AI-systemen in één dashboard en exporteer direct als CSV voor het Algoritmeregister (algoritmes.overheid.nl).
Train uw ambtenaren en beleidsmedewerkers voor AI-geletterdheid. Met certificaat als bewijs.
Genereer een AI-beleid, transparantieverklaring en grondrechtentoets — in de huisstijl van uw gemeente of overheidsorganisatie.
Ja. De AI Act verbiedt expliciet sociale scoring door overheden. AI-systemen die burgers beoordelen op basis van sociaal gedrag of persoonlijkheidskenmerken voor het toekennen of ontzeggen van publieke diensten zijn verboden.
Real-time biometrische identificatie op afstand in openbare ruimten is in principe verboden, met zeer beperkte uitzonderingen voor rechtshandhaving (zoals terrorismebestrijding). Achteraf-identificatie is alleen toegestaan met rechterlijke toestemming.
Overheden moeten burgers informeren wanneer zij met een AI-systeem te maken hebben. Dit geldt vooral bij geautomatiseerde besluitvorming, chatbots en emotieherkenning. Het Nederlandse Algoritmekader vereist daarnaast publicatie in een algoritmeregister.
Het Algoritmekader is de Nederlandse invulling van verantwoord AI-gebruik door de overheid. Het sluit aan bij de AI Act maar gaat op sommige punten verder, zoals het publiceren van alle algoritmen in het Algoritmeregister en het uitvoeren van impact assessments.
Start met de gratis risicoscan en ontdek direct welke verplichtingen gelden — inclusief verboden AI-praktijken.